سرطان رحم چیست؟

سرطان رحم (Uterine Cancer) اصطلاحی است که به هر نوع سرطانی گفته می‌شود که داخل رحم ایجاد می‌شود. رحم عضوی گلابی‌شکل در سیستم تولیدمثل زنان است که نقش اصلی آن بارداری و نگه‌داری جنین است. علاوه بر نقش باروری، رحم در سلامت هورمونی و چرخه قاعدگی نیز اهمیت زیادی دارد و هر گونه اختلال در آن می‌تواند تأثیرات گسترده‌ای بر سلامت عمومی زنان داشته باشد.

به‌طور کلی، سرطان رحم به دو نوع اصلی تقسیم می‌شود:

 ۱٫ سرطان آندومتر (Endometrial Cancer)

این نوع سرطان در آندومتر یعنی همان پوشش داخلی رحم ایجاد می‌شود.
سرطان آندومتر شایع‌ترین نوع سرطان دستگاه تولیدمثل زنان است و بیشتر موارد سرطان رحم را شامل می‌شود.

 ۲٫ سارکوم رحم

این نوع سرطان بسیار نادر است و در دیواره عضلانی رحم (میومتر) ایجاد می‌شود. سارکوم‌های رحم رفتار تهاجمی‌تری دارند، اما بروز آن‌ها بسیار کمتر از سرطان آندومتر است.

آیا سرطان رحم همان سرطان آندومتر است؟

از نظر علمی، سرطان رحم می‌تواند شامل هر دو مورد زیر باشد:
✔ سرطان آندومتر
✔ سارکوم رحم
اما در گفتگوهای روزمره و حتی بسیاری از منابع پزشکی، وقتی گفته می‌شود «سرطان رحم»، معمولاً منظور همان سرطان آندومتر است. دلیلش هم این است که:
🔸 حدود ۹۵٪ موارد سرطان رحم، سرطان آندومتر هستند
🔸 سارکوم رحم بسیار نادرتر تشخیص داده می‌شود
به همین خاطر این دو واژه گاهی به جای هم استفاده می‌شوند — هرچند از نظر تخصصی دقیقاً یکی نیستند.

برای انجام آزمایش‌ها و بررسی‌های تشخیصی مرتبط با سرطان رحم، می‌توانید به آزمایشگاه لشگرک مراجعه کنید و خدمات کامل آزمایشگاهی را دریافت کنید.

 

 

 

 

رحم چه وظیفه‌ای دارد؟

رحم یکی از مهم‌ترین اعضای سیستم تولیدمثل زنان است. این عضو گلابی‌شکل جایگاهی است که جنین در دوران بارداری داخل آن رشد می‌کند و تکامل می‌یابد.
بخش‌های اصلی رحم شامل:
🔹 بدنه رحم (Corpus)
قسمت بالایی و اصلی رحم است که بیشتر بافت رحم را تشکیل می‌دهد و محل رشد جنین محسوب می‌شود.
🔹 دهانه رحم (Cervix)
در انتهای رحم قرار دارد و رحم را به واژن متصل می‌کند.
وقتی درباره «سرطان رحم» صحبت می‌کنیم، معمولاً منظور سرطان در بدنه رحم است.
اما سرطان دهانه رحم نوع دیگری از سرطان زنان است و با سرطان رحم تفاوت دارد.

آندومتر چه نقشی دارد؟

آندومتر لایه‌ی داخلی رحم است و نقش بسیار مهمی در باروری دارد. این لایه در طول چرخه قاعدگی تغییر می‌کند:
• هورمون‌های زنانه مانند استروژن و پروژسترون باعث ضخیم شدن آندومتر می‌شوند تا اگر بارداری رخ داد، جنین بتواند در آن لانه‌گزینی کند.
• اگر بارداری اتفاق نیفتد، سطح پروژسترون کاهش پیدا می‌کند و آندومتر ریزش می‌کند.
• این ریزش همان خونریزی قاعدگی (پریود) است.

سرطان رحم چقدر شایع است؟

در ایران، سرطان رحم (به‌خصوص سرطان آندومتر) جزو سرطان‌های نسبتاً نادر در میان زنان محسوب می‌شود، اما مانند دیگر کشورها رو به افزایش است.
براساس ثبت ملی سرطان ایران (INPCR) در سال ۲۰۱۷:
• در مجموع ۲٬۶۳۹ مورد جدید سرطان رحم ثبت شد که سرطان رحم (corpus uteri) را تشکیل می‌داد.
• نرخ بروز استاندارد بر اساس سن (ASR) برای سرطان رحم در ایران حدود ۳.۲۹ مورد در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن است.
• این مقدار نشان می‌دهد که شیوع سرطان رحم در ایران پایین‌تر از بسیاری کشورهای جهان است و کشور ما در گروه مناطق با خطر پایین برای سرطان‌های رحم و دهانه رحم قرار دارد.

با این حال، روند داده‌های ثبت سرطان نشان داده که:
• شیوع سرطان‌های زنان در ایران طی دو دهه اخیر افزایش یافته است و در سال‌های اخیر سرطان رحم از جمله سرطان‌هایی است که نسبتاً بیشتر گزارش می‌شود.

• به‌طور کلی وضعیت سرطان‌های دستگاه تولیدمثل در ایران در حال تغییر است و با افزایش میانگین سن جمعیت، چاقی و عوامل سبک زندگی، ممکن است نرخ بروز این سرطان در آینده افزایش یابد.

برای درک بهتر: نرخ ASR به ما می‌گوید چند نفر در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن در سال به بیماری مبتلا می‌شوند. در ایران، نرخ حدود ۳.۲۹ به ازای هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن برای سرطان رحم گزارش شده است که نسبتاً پایین محسوب می‌شود.

علائم سرطان رحم چیست؟

علائم سرطان رحم (به‌ویژه سرطان آندومتر) ممکن است شبیه نشانه‌های برخی بیماری‌های دیگر زنان باشد. به همین دلیل گاهی تشخیص آن در مراحل اولیه سخت می‌شود.
اما اگر متوجه خونریزی یا درد غیرعادی در ناحیه لگن شدید، لازم است حتماً با پزشک یا متخصص زنان مشورت کنید تا علت آن بررسی شود. تشخیص زودهنگام نقش مهمی در موفقیت درمان دارد.

مهم‌ترین علائم سرطان رحم چیست؟

علائم سرطان آندومتر یا سارکوم رحم ممکن است شامل موارد زیر باشد:
• خونریزی واژینال بین پریودها (در زنان قبل از یائسگی)
• لکه‌بینی یا خونریزی پس از یائسگی — حتی مقدار کم هم مهم است
• درد یا گرفتگی در پایین شکم یا لگن
• ترشحات آبکی یا بی‌رنگ واژینال در زنان یائسه
• خونریزی‌های شدید، طولانی یا مکرر مخصوصاً بعد از ۴۰ سالگی
اگر بعد از یائسگی حتی یک بار هم خونریزی مشاهده کردید، مراجعه به پزشک ضروری است.

چه چیزی باعث سرطان رحم می‌شود؟

پزشکان هنوز علت دقیق سرطان رحم را به‌طور کامل نمی‌دانند. اما به نظر می‌رسد که:
در سلول‌های رحم تغییرات ژنتیکی (جهش) رخ می‌دهد
این سلول‌ها به‌صورت غیرقابل کنترل رشد و تکثیر می‌کنند
و در نهایت توده‌ای به نام تومور تشکیل می‌شود
برخی عوامل می‌توانند احتمال ابتلا به سرطان رحم را افزایش دهند که به آن‌ها «عوامل خطر» گفته می‌شود. اگر در گروه پرخطر هستید، بهتر است سبک زندگی سالم‌تری داشته باشید و تحت نظر پزشک باشید.

نکته مهم برای بیماران

اگر این علائم را تجربه کردید، به معنی حتمی بودن سرطان رحم نیست؛
زیرا بیماری‌هایی مانند فیبروم، پولیپ رحم، عفونت‌ها یا اختلالات هورمونی هم ممکن است چنین علائمی ایجاد کنند.
اما بررسی پزشکی برای اطمینان ضروری است.

عوامل خطر سرطان رحم چیست؟

سرطان رحم (به‌ویژه سرطان آندومتر) معمولاً زمانی ایجاد می‌شود که تعادل بین دو هورمون زنانه یعنی استروژن و پروژسترون به‌هم بخورد. شرایطی مانند چاقی، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) یا مصرف استروژن بدون پروژسترون می‌توانند این تعادل را برهم بزنند و خطر سرطان رحم را افزایش دهند.
همچنین برخی عوامل ژنتیکی مثل سندرم لینچ نیز می‌توانند احتمال ابتلا به این سرطان را بالا ببرند.
در ادامه مهم‌ترین عوامل خطر را می‌خوانید:

۱٫ سن، سبک زندگی و سابقه خانوادگی

سن
با افزایش سن، احتمال ابتلا به سرطان رحم بیشتر می‌شود.
بیشتر موارد این بیماری بعد از ۵۰ سالگی دیده می‌شود.

رژیم غذایی پرچرب
مصرف زیاد چربی حیوانی می‌تواند خطر برخی سرطان‌ها از جمله سرطان رحم را افزایش دهد.
این نوع رژیم غذایی معمولاً باعث افزایش وزن و چاقی هم می‌شود.

سابقه خانوادگی یا ژنتیک
افرادی که دچار سندرم لینچ (HNPCC) هستند یا بستگان نزدیک آن‌ها به این بیماری مبتلا بوده‌اند، در معرض خطر بیشتری برای سرطان آندومتر قرار دارند.

۲٫ بیماری‌ها و شرایط پزشکی

چاقی
چربی بدن هورمون‌ها را به استروژن تبدیل می‌کند.
افزایش سطح استروژن یعنی افزایش خطر سرطان رحم.
هرچه وزن بالاتر، ریسک بیشتر.

دیابت
دیابت اغلب همراه با چاقی دیده می‌شود و برخی مطالعات نشان می‌دهند خودِ دیابت هم می‌تواند خطر سرطان رحم را افزایش دهد.

بیماری‌های تخمدان
برخی تومورهای تخمدانی باعث افزایش استروژن و کاهش پروژسترون می‌شوند و این عدم تعادل هورمونی می‌تواند زمینه‌ساز سرطان رحم باشد.

سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)
در این بیماری سطح هورمون‌ها تغییر می‌کند و خطر سرطان آندومتر افزایش می‌یابد.

۳٫ سابقه قاعدگی و باروری

شروع قاعدگی قبل از ۱۲ سالگی
یائسگی دیرتر از ۵۰ سالگی
در هر دو حالت، رحم مدت طولانی‌تری در معرض استروژن قرار می‌گیرد.

دوره قاعدگی طولانی‌مدت در طول زندگی
هرچه سال‌های قاعدگی بیشتر باشد، خطر نیز بالاتر می‌رود.

هرگز باردار نشدن
زنانی که بارداری را تجربه نکرده‌اند، کمی بیشتر در معرض خطر هستند.

۴٫ درمان‌های پزشکی قبلی

پرتودرمانی ناحیه لگن
به‌دلیل آسیب احتمالی به DNA سلول‌ها، ممکن است خطر سرطان رحم را افزایش دهد.

درمان جایگزینی استروژن (ERT)
اگر استروژن بدون پروژسترون مصرف شود، احتمال سرطان آندومتر بیشتر می‌شود.

داروی تاموکسیفن
این دارو که برای درمان سرطان سینه تجویز می‌شود، در رحم رفتاری شبیه استروژن دارد و می‌تواند خطر سرطان رحم را افزایش دهد.

 

آیا داشتن عوامل خطر به معنی ابتلا به سرطان است؟

خیر.
بسیاری از افراد با وجود داشتن یکی یا چند مورد از این عوامل هیچ‌وقت به سرطان رحم مبتلا نمی‌شوند.
اما اگر در گروه پرخطر هستید، بهتر است:
وزن خود را کنترل کنید
فعالیت بدنی منظم داشته باشید
هرگونه خونریزی غیرطبیعی را جدی بگیرید
تحت نظر پزشک باشید

 

 

 

عوارض سرطان آندومتر چیست؟

مهم‌ترین و جدی‌ترین عارضه سرطان آندومتر، در صورت عدم درمان، گسترش بیماری و حتی مرگ است. خوشبختانه اگر سرطان در مراحل اولیه تشخیص داده شود، معمولاً پیش‌آگهی بسیار خوب است و شانس درمان موفق بالاست.
با این حال، سرطان آندومتر می‌تواند عوارض دیگری نیز به‌همراه داشته باشد، از جمله:
• کم‌خونی (آنمی) به‌دلیل خونریزی‌های غیرطبیعی رحم
• گسترش سرطان به سایر اندام‌ها (متاستاز) مانند لگن، ریه یا کبد
• عدم پاسخ مناسب بدن به درمان در برخی بیماران
به همین دلیل، تشخیص زودهنگام و مراجعه به پزشک در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی اهمیت بسیار زیادی دارد.

سرطان رحم چگونه تشخیص داده می‌شود؟

اگر دچار علائمی مانند خونریزی غیرطبیعی رحمی، لکه‌بینی پس از یائسگی یا درد لگنی شدید، بهتر است هرچه زودتر با پزشک یا متخصص زنان مشورت کنید.
پزشک شما برای تشخیص، مراحل زیر را طی می‌کند:

گفتگو درباره علائم و سوابق پزشکی
پزشک از شما درباره مدت و نوع علائم، سابقه خانوادگی سرطان و عوامل خطر سؤالاتی می‌پرسد.

معاینه فیزیکی عمومی
معاینه لگن
در این معاینه، پزشک رحم، دهانه رحم، تخمدان‌ها و سایر اعضای لگنی را بررسی می‌کند تا هرگونه توده، حساسیت یا تغییر غیرطبیعی را شناسایی کند.
در صورت مشکوک بودن به سرطان رحم، معمولاً آزمایش‌های تکمیلی مانند:
سونوگرافی ترانس‌واژینال

بیوپسی (نمونه‌برداری از رحم)
و گاهی تصویربرداری‌های پیشرفته درخواست می‌شود تا تشخیص دقیق‌تری انجام گیرد.

برای تشخیص سرطان رحم به چه آزمایش‌هایی نیاز است؟

اگر پزشک به سرطان رحم (به‌ویژه سرطان آندومتر) مشکوک باشد، برای تأیید تشخیص از ترکیبی از آزمایش‌های خون، تصویربرداری و نمونه‌برداری استفاده می‌کند. مهم‌ترین این روش‌ها عبارت‌اند از:

۱٫ آزمایش خون
آزمایش CA-125
در این آزمایش سطح پروتئینی به نام CA-125 در خون اندازه‌گیری می‌شود. بالا بودن این شاخص می‌تواند نشانه وجود سرطان یا التهاب در بدن باشد، اما به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست و فقط به پزشک کمک می‌کند تصویر دقیق‌تری از وضعیت شما به‌دست آورد.

۲٫ آزمایش‌های تصویربرداری
سی‌تی اسکن (CT Scan)
از بدن تصاویر مقطعی و دقیق تهیه می‌کند تا پزشک متوجه شود آیا سرطان به بخش‌های دیگر هم انتشار یافته است یا خیر.

ام‌آر‌آی (MRI)
با استفاده از امواج رادیویی و میدان مغناطیسی، تصاویر بسیار واضحی از رحم و بافت‌های اطراف ارائه می‌دهد. این روش برای بررسی عمق درگیری رحم بسیار مفید است.

سونوگرافی ترانس‌واژینال
در این روش یک پروب کوچک داخل واژن قرار می‌گیرد تا تصاویر دقیقی از رحم و آندومتر گرفته شود. این آزمایش به پزشک کمک می‌کند ضخامت آندومتر و وجود هرگونه ناهنجاری را بررسی کند.

۳٫ آزمایش‌های تشخیصی بافتی (نمونه‌برداری)
بیوپسی آندومتر
یک لوله ظریف از طریق دهانه رحم وارد رحم می‌شود و نمونه کوچکی از بافت آندومتر برداشته می‌شود.
این روش مهم‌ترین و قطعی‌ترین تست تشخیص سرطان رحم است.

هیستروسکوپی
در این روش یک وسیله باریک مجهز به دوربین وارد رحم می‌شود تا پزشک مستقیماً داخل رحم را ببیند و از نواحی مشکوک نمونه‌برداری کند.

اتساع و کورتاژ (D&C)
روشی دقیق‌تر برای برداشت نمونه بافتی است که در اتاق عمل و معمولاً تحت بیهوشی انجام می‌شود.
نمونه‌ها برای بررسی به آزمایشگاه ارسال می‌شوند تا آسیب‌شناس وجود یا عدم وجود سلول‌های سرطانی را تأیید کند.

آیا آزمایش پاپ اسمیر سرطان رحم را تشخیص می‌دهد؟

خیر
پاپ اسمیر برای غربالگری سرطان دهانه رحم است، نه سرطان رحم یا آندومتر.
بنابراین طبیعی بودن پاپ اسمیر به معنی سلامت رحم نیست.

پس از تشخیص سرطان آندومتر چه اتفاقی می‌افتد؟

پس از تأیید تشخیص، پزشک باید نوع و مرحله سرطان را مشخص کند. این اطلاعات به انتخاب بهترین روش درمانی کمک می‌کند.

انواع سرطان آندومتر
نوع ۱
• کمتر تهاجمی
• رشد و گسترش کندتر
• معمولاً پاسخ بهتر به درمان
نوع ۲
• تهاجمی‌تر
• احتمال انتشار بیشتر
• نیازمند درمان قوی‌تر

مراحل (Stage) سرطان رحم
سرطان رحم در ۴ مرحله طبقه‌بندی می‌شود:
• مرحله ۱: سرطان فقط در رحم است
• مرحله ۲: به دهانه رحم رسیده است
• مرحله ۳: به واژن، تخمدان‌ها یا غدد لنفاوی گسترش یافته
• مرحله ۴: به اندام‌های دورتر مانند مثانه، روده یا کبد رسیده است
گاهی مرحله‌بندی پس از جراحی دقیق‌تر مشخص می‌شود.

نکته مهم
تشخیص زودهنگام مساوی است با شانس درمان بالاتر
پس هرگونه خونریزی غیرطبیعی را جدی بگیرید.

مدیریت و درمان سرطان رحم

سرطان رحم چگونه درمان می‌شود؟

اصلی‌ترین درمان سرطان آندومتر (سرطان لایه داخلی رحم) معمولاً جراحی است. نوع درمانی که پزشک برای شما انتخاب می‌کند به مواردی مثل مرحله سرطان، نوع تومور، سن، تمایل به باروری و وضعیت سلامت عمومی شما بستگی دارد. در کنار جراحی، ممکن است یک یا چند روش درمانی دیگر نیز برای کنترل بهتر بیماری استفاده شود:

جراحی
در بیشتر بیماران، رحم به همراه تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ خارج می‌شود (هیستروکتومی). در برخی موارد، غدد لنفاوی نیز بررسی یا برداشته می‌شوند تا میزان گسترش بیماری مشخص شود.

شیمی‌درمانی
در این روش از داروهای ضدسرطان برای از بین بردن سلول‌های سرطانی استفاده می‌شود. شیمی‌درمانی بیشتر برای مراحل پیشرفته‌تر یا مواردی که احتمال عود بیماری وجود دارد تجویز می‌شود.

پرتودرمانی
پرتودرمانی با استفاده از پرتوهای دقیق و هدفمند، سلول‌های سرطانی را تخریب می‌کند. این روش ممکن است قبل یا بعد از جراحی و یا به‌عنوان درمان اصلی در برخی بیماران استفاده شود.

هورمون‌درمانی
اگر تومور نسبت به هورمون‌ها حساس باشد، پزشک از داروهایی استفاده می‌کند که سطح یا اثر هورمون‌ها را کنترل می‌کنند. این روش گاهی برای بیمارانی که هنوز قصد بارداری دارند یا امکان جراحی ندارند کاربرد دارد.

ایمونوتراپی
ایمونوتراپی به سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند سلول‌های سرطانی را بهتر شناسایی و نابود کند. این روش بیشتر برای سرطان‌های پیشرفته یا مقاوم به درمان استفاده می‌شود.

درمان‌های هدفمند
این داروها به صورت اختصاصی پروتئین‌ها یا مسیرهای رشد سلول‌های سرطانی را هدف قرار می‌دهند و مانع تکثیر آن‌ها می‌شوند. درمان هدفمند معمولاً در موارد خاص و بر اساس نتایج آزمایش‌های مولکولی تجویز می‌شود.
نکته مهم:
تحقیقات در زمینه درمان سرطان رحم همچنان ادامه دارد و روش‌های نوین درمانی در حال بررسی و توسعه هستند. به همین دلیل، انتخاب بهترین روش درمان برای هر بیمار باید توسط تیم تخصصی انکولوژی و بر اساس شرایط فردی انجام شود.

 

 

 

 

به چه نوع جراحی برای سرطان رحم نیاز خواهم داشت؟

در بیشتر موارد، جراحی اولین و اصلی‌ترین روش درمان سرطان آندومتر (سرطان رحم) است. رایج‌ترین عمل، هیستروکتومی است؛ یعنی برداشتن رحم و معمولاً دهانه رحم. نوع جراحی بسته به مرحله سرطان، سن، وضعیت باروری و شرایط سلامتی شما انتخاب می‌شود.

انواع جراحی هیستروکتومی

۱. هیستروکتومی شکمی (Abdominal)
در این روش، جراح یک برش روی شکم ایجاد می‌کند تا به رحم دسترسی پیدا کرده و آن را خارج کند.
این روش بیشتر زمانی استفاده می‌شود که:
• سرطان در مراحل پیشرفته‌تر باشد
• یا نیاز به بررسی دقیق‌تر اندام‌ها وجود داشته باشد

۲. هیستروکتومی واژینال
در این روش، رحم از طریق واژن خارج می‌شود و نیازی به برش روی شکم نیست.
این نوع جراحی معمولاً کم‌تهاجمی‌تر بوده و دوران نقاهت کوتاه‌تری دارد.

۳. هیستروکتومی رادیکال
اگر سرطان به دهانه رحم (سرویكس) گسترش یافته باشد، از این روش استفاده می‌شود.
در این عمل، علاوه بر رحم:
• بافت‌های اطراف رحم
• و بخش بالایی واژن
نیز برداشته می‌شوند.

۴. هیستروکتومی کم‌تهاجمی (لاپاراسکوپی یا رباتیک)
در این روش چند برش کوچک روی شکم ایجاد می‌شود و جراح با ابزارهای ظریف، رحم را خارج می‌کند.
مزایا:
✔ برش کوچک‌تر
✔ درد کمتر
✔ بهبودی سریع‌تر

آیا جراحی‌های دیگری هم همراه با هیستروکتومی انجام می‌شود؟

در بسیاری از بیماران، هم‌زمان با هیستروکتومی این اقدامات نیز انجام می‌شود:
سالپینگو-اوفورکتومی دوطرفه (BSO)
در این عمل:
• تخمدان‌ها
• و لوله‌های فالوپ
برداشته می‌شوند.
این کار کمک می‌کند احتمال باقی‌ماندن سلول‌های سرطانی کاهش یابد.

برداشت غدد لنفاوی (لنفادنکتومی)
گاهی غدد لنفاوی لگن یا اطراف رحم برداشته می‌شود تا بررسی شود آیا سرطان به آن‌ها گسترش یافته است یا خیر.

آیا لازم است تخمدان‌هایم برداشته شوند؟

در بسیاری از موارد، برداشتن تخمدان‌ها توصیه می‌شود؛ زیرا:
• ممکن است سرطان به آن‌ها برسد
• یا هورمون‌ها باعث رشد سرطان شوند
اما توجه کنید:
اگر هنوز یائسه نشده‌اید،
برداشتن تخمدان‌ها باعث یائسگی زودرس می‌شود.
بنابراین اگر:
• زیر ۴۵ سال هستید
• هنوز قصد بارداری دارید
• یا ترجیح می‌دهید تخمدان‌ها حفظ شوند
حتماً با پزشک خود درباره گزینه‌های ممکن مشورت کنید.
در برخی از موارد انتخاب‌شده، می‌توان تخمدان‌ها را حفظ کرد (البته اگر سرطان تهاجمی نباشد).

بعد از جراحی سرطان رحم چه انتظاری می‌توانم داشته باشم؟

پس از جراحی هیستروکتومی برای درمان سرطان رحم، طبیعی است که بدن شما به تغییرات مهمی واکنش نشان دهد. عوارض و تغییرات احتمالی شامل موارد زیر است:

۱. ناباروری
با برداشتن رحم، امکان باردار شدن دیگر وجود ندارد. اگر قصد دارید فرزند داشته باشید، قبل از جراحی با پزشک در مورد گزینه‌های باروری مانند نگهداری تخمک یا رحم جایگزین صحبت کنید.

۲. یائسگی زودرس و علائم آن
اگر در مرحله قبل از یائسگی بوده‌اید و تخمدان‌ها نیز برداشته شده‌اند، ممکن است وارد یائسگی زودرس شوید. علائم شایع عبارتند از:
• تعریق شبانه و گرگرفتگی
• خشکی واژن
• تغییرات خلقی
در این شرایط، پزشک ممکن است هورمون‌درمانی یا مراقبت‌های حمایتی برای کاهش علائم پیشنهاد دهد.

۳. تغییرات جسمی و دوران نقاهت
• درد محل جراحی و خستگی در روزهای اول طبیعی است
• محدودیت فعالیت بدنی و اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین تا زمان بهبودی کامل توصیه می‌شود
• مراقبت از برش جراحی و رعایت بهداشت برای جلوگیری از عفونت مهم است

درمان سارکوم رحم

سارکوم رحم نوع نادری از سرطان است که در دیواره عضلانی رحم (میومتر) ایجاد می‌شود.

ویژگی‌های درمانی سارکوم رحم:
• اغلب روش تشخیص، مرحله‌بندی و درمان مشابه سرطان آندومتر است
• معمولاً جراحی هیستروکتومی همراه با BSO انجام می‌شود تا رحم، تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ برداشته شود
• در برخی موارد، شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا درمان‌های هدفمند نیز پس از جراحی تجویز می‌شوند
نکته مهم:
سارکوم رحم نادر است و به همین دلیل تشخیص و درمان آن حتماً باید توسط تیم متخصص انجام شود.

چشم‌انداز و پیش‌آگهی سرطان رحم

میزان بقا
سرطان آندومتر اغلب در مراحل اولیه تشخیص داده می‌شود و به همین دلیل پیش‌آگهی آن نسبتاً خوب است.
• میزان بقا در ۵ سال: حدود ۸۱٪
یعنی ۸۱٪ از زنانی که به سرطان آندومتر مبتلا می‌شوند، پنج سال بعد هنوز زنده هستند.
• اگر سرطان فقط در رحم محدود باشد، میزان بقا حتی تا ۹۵٪ افزایش می‌یابد.
نکته مهم:
تشخیص زودهنگام و درمان سریع کلید پیش‌آگهی مطلوب است.
• در مواردی که سرطان به سایر اندام‌ها گسترش یابد، میزان بقا کاهش می‌یابد و حدود ۱۷٪ است.
بنابراین، پیگیری منظم و توجه به خونریزی‌های غیرطبیعی واژینال بسیار حیاتی است.

آیا درمان برای سرطان رحم وجود دارد؟

خوشبختانه، در بسیاری از موارد سرطان آندومتر در مراحل اولیه تشخیص داده می‌شود. دلیل اصلی این امر توجه بیماران به خونریزی یا لکه‌بینی غیرمعمول و مراجعه سریع به پزشک است.
• اگر سرطان به خارج از رحم گسترش نیافته باشد، برداشتن رحم (هیستروکتومی) معمولاً می‌تواند بیماری را درمان کند.
• در مراحل پیشرفته‌تر، ممکن است شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا هورمون‌درمانی نیز مورد نیاز باشد.
جمع‌بندی:
پیش‌آگهی سرطان رحم بستگی مستقیم به مرحله تشخیص و شروع درمان دارد. تشخیص زودهنگام و مراقبت منظم، بهترین شانس برای درمان کامل و زندگی طولانی‌تر را فراهم می‌کند.

پیشگیری از سرطان رحم: آیا امکان‌پذیر است؟

در اکثر موارد نمی‌توان به طور کامل از سرطان رحم جلوگیری کرد، اما برخی اقدامات می‌توانند ریسک ابتلا را کاهش دهند:

اقدامات موثر برای کاهش خطر
• مدیریت دیابت: کنترل قند خون می‌تواند ریسک سرطان را پایین بیاورد.
• حفظ وزن سالم: چاقی با افزایش سطح استروژن ارتباط دارد و می‌تواند خطر سرطان رحم را بالا ببرد.
• استفاده از داروهای هورمونی مبتنی بر پروژسترون یا ترکیبی از استروژن و پروژسترون: این داروها ممکن است تا حدودی از سرطان آندومتر محافظت کنند.

درمان جایگزینی هورمونی (ERT) و خطر سرطان رحم

اگر قصد دارید ERT (Estrogen Replacement Therapy) مصرف کنید، حتماً با پزشک مشورت کنید.
با هم می‌توانید مزایا و خطرات احتمالی را بسنجید و تصمیمی متناسب با وضعیت شما بگیرید.

آیا غربالگری برای سرطان رحم وجود دارد؟

خیر
هم‌اکنون هیچ آزمایش غربالگری استانداردی برای افراد بدون علامت وجود ندارد.
با این حال:
• اگر در معرض خطر بالایی هستید (مثل سابقه خانوادگی سرطان آندومتر یا سندرم لینچ)
• یا علائم غیرمعمول دارید
پزشک ممکن است معاینات منظم یا حتی بیوپسی آندومتر سالانه را توصیه کند.
معمولاً از سن ۳۵ سالگی و در افراد پرخطر، بررسی سالانه شروع می‌شود.

زندگی با سرطان رحم: چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

به پزشک مراجعه کنید اگر:
• هرگونه خونریزی یا لکه‌بینی غیرمعمول داشته باشید
• یا در معرض ریسک ارثی سرطان آندومتر هستید
توجه زودهنگام به علائم و پیگیری منظم، بهترین راه برای پیشگیری از پیشرفت بیماری و حفظ سلامت شما است.

جمع بندی در مورد سرطان رحم

سرطان رحم یکی از شایع‌ترین سرطان‌های زنان است که تشخیص زودهنگام و توجه به علائم غیرطبیعی مانند خونریزی واژینال، نقش بسیار مهمی در پیش‌آگهی و موفقیت درمان دارد. عوامل خطر شامل سن، چاقی، سابقه خانوادگی و بیماری‌های هورمونی هستند. درمان اصلی معمولاً جراحی است و در صورت لزوم از شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا هورمون‌درمانی استفاده می‌شود. کنترل وزن، مدیریت دیابت و مراقبت منظم می‌تواند خطر ابتلا را کاهش دهد و زندگی سالم‌تر را تضمین کند.

سوالات متداول سرطان رحم

۱. سرطان رحم چیست؟

سرطان رحم یا آندومتر، نوعی سرطان است که در لایه داخلی رحم ایجاد می‌شود و یکی از شایع‌ترین سرطان‌های زنان است.

۲. علائم اولیه سرطان رحم کدامند؟

• خونریزی بین دوره‌ها
• خونریزی یا لکه‌بینی بعد از یائسگی
• درد یا گرفتگی پایین شکم
• ترشحات غیرمعمول واژن

۳. چه عواملی خطر ابتلا به سرطان رحم را افزایش می‌دهند؟

• سن بالای ۵۰ سال
• چاقی و رژیم پرچرب
• سابقه خانوادگی سرطان یا سندرم لینچ
• دیابت و اختلالات تخمدان

۴. سرطان رحم چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص با ترکیبی از:
• معاینه لگن
• سونوگرافی یا MRI
• بیوپسی آندومتر یا هیستروسکوپی
آزمایش پاپ اسمیر سرطان رحم را تشخیص نمی‌دهد.

۵. آیا سرطان رحم سریع گسترش می‌یابد؟

• نوع ۱: کند و کمتر تهاجمی
• نوع ۲: تهاجمی‌تر و نیاز به درمان سریع‌تر

۶. درمان سرطان رحم چیست؟

• جراحی هیستروکتومی (برداشتن رحم)
• در صورت لزوم: شیمی‌درمانی، پرتودرمانی، هورمون‌درمانی یا درمان هدفمند

۷. بعد از جراحی چه تغییراتی رخ می‌دهد؟

• ناباروری
• یائسگی زودرس و علائم آن (گرگرفتگی، خشکی واژن)
• دوران نقاهت با مراقبت از برش جراحی و محدودیت فعالیت

۸. پیشگیری از سرطان رحم چگونه است؟

• کنترل وزن و مدیریت دیابت
• مصرف داروهای هورمونی تحت نظر پزشک
• معاینات منظم در افراد پرخطر

۹. میزان بقا و پیش‌آگهی چگونه است؟

• اگر سرطان محدود به رحم باشد: تا ۹۵٪
• در تمام مراحل: حدود ۸۱٪
• در صورت گسترش به سایر اندام‌ها: حدود ۱۷٪

۱۰. چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم؟

• هرگونه خونریزی یا لکه‌بینی غیرطبیعی
• سابقه خانوادگی سرطان آندومتر
• تغییرات غیرمعمول قاعدگی